Op de hoesjes van videogames vind je een leeftijdsaanduiding. Deze aanduidingen worden uitgedeeld aan alle games die in Europa in de winkel verschijnen. In de loop van dit jaar zal

Een nieuw systeem met kleurtjes

Wanneer je kijkt naar de nieuwe aanduidingen, zie je dat de groene aanduidingen alle games met een 3+ en 7+ aanduiding beslaan. De gele aanduidingen zijn voor de 12+ en 16+ spellen, en de rode aanduiding is voor de 18+ games. Persoonlijk vond ik het onderscheid tussen de 16+ aanduidingen en de 18+ aanduidingen zeer opvallend. Er zijn genoeg spellen waarin geschoten wordt, die toch ‘slechts’ een 16+ aanduiding krijgen (neem Call Of Duty 4: Modern Warfare). Toch is er een nadrukkelijk verschil tussen de 16+ en de 18+ categorie. Hanneke Jansen van het Nicam in Hilversum legt uit waarom er een kleurverschil is tussen de 16+ en de 18+ categorie. “We hebben ervoor gekozen om de categorieën 16 en 18 niet dezelfde kleur te geven, omdat anders de indruk zou kunnen ontstaan dat er weinig verschil zit tussen deze twee categorieën, terwijl dit zeker niet het geval is. De contrasterende kleur benadrukt dit verschil nog eens. Verder wordt in veel PEGI-landen ook wettelijk een onderscheid gemaakt tussen de 16 en 18 categorie. Producten voor 18 jaar en ouder mogen wettelijk niet verkocht worden aan jongeren onder de 18 jaar. Daarom is ervoor gekozen om de 12 en 16 categorie een oranje kleur te geven, en de 18 categorie een rode kleur.”

MadWorld is enkel voor volwassenen van 18 jaar en ouder. De game zit vol overdreven en grappig geweld.

Hoewel PEGI nieuwe leeftijdsaanduidingen zal doorvoeren, blijft de organisatie zich vasthouden aan de reeds bestaande verklarende iconen die bij deze keuring geplaatst worden. Bevat een game seksuele handelingen, geweld, racisme of bijvoorbeeld angstige momenten, dan wordt dit aangegeven op de achterkant van de hoes om hiermee de leeftijdsaanduiding te verklaren. Waar let de PEGI echter op? Is het feit dat je zelf schiet net zo erg als iemand anders die schiet? Is de impact van een schot even belangrijk als het lossen van een schot? Jansen legde hierbij uit dat een keuring gebeurt aan de hand van een uitgebreide vragenlijst waarin verschillende onderwerpen naar voren komen. Afhankelijk van de mate waarin de onderwerpen voorkomen en de manier waarop deze onderwerpen naar voren worden gebracht, komt de PEGI tot een keuring. “Om verwarring te voorkomen, hebben we er echter voor gekozen om dit onderscheid niet terug te laten komen in de inhoudspictogrammen. Wel hebben we met de invoering van de inhoudomschrijvingen onder de pictogrammen (bijv. de woorden geweld, drugs en seks) een onderscheid gemaakt tussen de omschrijvingen ‘naaktheid’ en ‘seks’.”

Mogen spelen en kunnen spelen

Dan blijft er echter een zeker probleem bestaan met de PEGI-keuring. Veel ouders denken dat een game die gekeurd is voor kinderen van drie jaar en ouder ook geschikt is voor hun kind van vier jaar. Deze keuring heeft echter te maken met de inhoud en niet met de complexiteit of de speelbaarheid van een game. Dit is een serieus misverstand. Het NICAM is zich bewust van dat probleem, erkent Hanneke Jansen. Daarom is er een nieuw initiatief gestart om dit probleem in de toekomst te verhelpen. “Op verzoek van de overheid faciliteert het NICAM een pilot voor de ontwikkeling en introductie van een Geschiktheid Informatie Systeem voor Audiovisuele Media (GIS). Het GIS heeft tot doel ouders en opvoeders van informatie te voorzien over de mogelijke geschiktheid van audiovisuele producten voor kinderen in verschillende leeftijdsfasen.”

In de toekomst zou het GIS de consument dus meer kunnen gaan vertellen over de geschiktheid van games voor bepaalde leeftijden. Dan kan het dus niet meer voorkomen dat een spel als Sudoku wordt gekocht voor kinderen van drie jaar of ouder. Op dit moment zijn we echter nog lang niet zo ver. Hanneke Jansen heeft dan ook niet al mijn vragen kunnen beantwoorden. “We staan echt nog in de beginfase van het project.”

Op dit moment bestaat het plan om de geschiktheid van mediaproducten, en dit beperkt zich dus niet alleen tot games, aan te bieden op een website. Hier zouden consumenten informatie moeten terug vinden over het product, waaronder de titel, het genre, de PEGI- of Kijkwijzer-classificatie. Bovendien, en dat zou dan het belangrijke deel moeten zijn, geven deskundigen een beargumenteerd oordeel over de inhoud en koppelen hier een leeftijdsinterval aan om aan te geven voor welke doelgroep het product geschikt is. Deze informatie is dan ook speciaal bedoeld voor ouders en opvoeders. “Het doel van deze informatie is gebruikers in staat stellen zelf een bewuste keuze te maken voor het bekijken of gebruiken van een mediaproduct.”, aldus Hanneke Jansen.

Super Mario Galaxy is gekeurd voor kinderen van drie jaar en ouder, maar is nog te moeilijk voor een kind van vier.

Er is nog een lange weg te gaan

In de komende jaren moet blijken of het opzetten en uitbreiden van een dergelijk systeem levensvatbaar is. Hiervoor krijgt het NICAM een subsidie van het kabinet. Gedurende deze proefperiode moet blijken of het mogelijk is om op basis van vastgestelde en onderbouwde criteria tot een oordeel te komen over een geschiktheid van een game voor een bepaalde doelgroep. Het onderzoek is echter zeer breed, want ook de impact op ouders en de logistieke haalbaarheid van het project moeten bekeken worden. “Het karakter van deze proef is dus zeer exploratief”.

Er is nog een lange weg te gaan naar goede en volledige leeftijdsaanduidingen op de hoesjes van videogames. Op dit moment wordt de inhoud enkel gekeurd op basis van ‘negatieve content’ als geweld, seksualiteit, verbaal geweld en enge beelden. Over de speelbaarheid van een game in relatie tot de leeftijd van de consument wordt geen woord gerept. Ouders moeten afgaan op de teksten en afbeeldingen die uitgevers noemen en tonen op de hoesjes van een game. Dat dit niet altijd goed werkt, zal wel duidelijk zijn. Het is echter te hopen dat de ‘GIS-indicatie’ zo snel mogelijk zijn weg zal vinden naar de hoesjes van mediaproducten, want alleen dan zullen grootouders geen veel te moeilijke games meer kopen voor hun kleinkinderen.

Een beknopte versie van dit artikel is oorspronkelijk geplaatst op: Ziggo.nl en GameRush.nl