Waar gamers eerst vele jaren hebben moeten wachten op een nieuw avontuur van Duke Nukem krijgen zij dit jaar twee spellen over de geblondeerde actieheld. Terwijl iedereen wacht op Duke Nukem Forever kunnen Nintendo DS-bezitters aan de slag met Duke Nukem: Critical Mass. Een actieplatformer die het vooral moet hebben van de merknaam en verrassende, of moet ik zeggen vreemde, keuzes in de gameplay.

Alleen voor de Nintendo DS

Duke Nukem Critical Mass wordt uitgegeven door Deep Silver en gemaakt door Apogee Software.

Nu zijn we meer dan tien jaar verder en wachten we allemaal op Duke Nukem Forever. Deze langverwachte game moet het ongetwijfeld meer hebben van zijn legendarische status dan van zijn kwaliteit. Drie jaar geleden maakte het opnieuw opgerichte Apogee Software bekend dat Duke Nukem naar de Nintendo DS en PSP zou komen. Na veel onduidelijkheid ligt Duke Nukem: Critical Mass dan eindelijk in de winkel, alleen voor de Nintendo DS. Duke Nukem: Critical Mass zou het eerste spel in een trilogie zijn, maar eigenlijk vraag ik me af of de andere twee delen ooit nog zullen verschijnen.

Duke of geen Duke
Het is prijzenswaardig dat de game voor de Nintendo DS, de zwakste van alle spelcomputers op dit moment, het toch voor elkaar krijgt veel teksten te voorzien van voice-over. Het is dan wel weer jammer dat overduidelijk weinig geld is geïnvesteerd in stemacteurs. Aan one-liners in Duke Nukem Critical Mass geen gebrek. ‘Shake it baby’ en vele andere bekende en nieuwe quotes passeren de revue. De game is echter gemaakt voor kinderen van twaalf jaar en ouder, waardoor de toon van de game iets kindvriendelijker is, geen grove uitspraken van Duke en geen bloed. Ook is de stem niet van de ‘echte Duke’. De stemacteur in deze game weet wel een treffende gelijkenis met John St John ten gehore te brengen. Gelukkig blijft Duke Nukem gewoon The Duke. Nadat buitenaards tuig de wereld onder handen heeft genomen, wordt Duke op pas gestuurd de aarde en de mooie meiden te redden. Het verhaal is simpel, maar doeltreffend.

Vreemde diversiteit
Fans van de reeks zullen bij het zien van Duke Nukem: Critical Mass op het eerste oog wellicht denken aan Manhattan Project. Ook een vergelijking met de eerste tweedimensionale games kan gemaakt worden. Doordat de gameplay lineair is en de speler gewoon van links naar rechts moet lopen, is dit echt een spel dat gemakkelijk is om op te pakken. Ondertussen kan Duke knallen en door levels lopen alsof je een klassieke tweedimensionale platformer speelt. Soms wordt dit gemixt met een vreemd coversysteem waarbij een alien in een steeg kapot geschoten moet worden.

Het actiespel bevat nog meer vreemde gameplaykeuzes. Zo worden gevechten met eindbazen vanuit een schouderperspectief gespeeld. Dat is niet per definitie verkeerd, maar waarom deze gevechten anders zijn dan de gevechten met normale vijanden is mij totaal onduidelijk. Rustig, er is meer. Zodra je gaat vliegen met een jetpack neemt de game een vogelperspectief aan en wordt het spel plotseling een shooter in de stijl van R-Type. Deze diversiteit in gameplay is leuk en verfrissend, maar ik zet ook vraagtekens bij de noodzakelijkheid. Het feit dat de diversiteit van Critical Mass moet komen uit drie totaal verschillende spelvormen in het spel en niet uit de actie die je voorgeschoteld krijgt, is eigenlijk erg jammer.

Conclusie
Duke Nukem: Critical Mass is een actieplatformer zonder overtuiging. Eigenlijk is het een erg degelijke game die op geen enkel vlak uit weet te schieten. Diversiteit in de gameplay maakt het spel zo nu en dan verwarrend, maar het is tevens de grootste charme van deze titel voor de Nintendo DS. Echte fans van Duke Nukem wachten op Duke Nukem Forever, maar misschien dat je de tijd kunt doden in de trein met het middelmatige Critical Mass. [6]

Laten we maar gewoon wachten tot 10 juni
Na ruim veertien jaar is het schietspel Duke Nukem Forever eindelijk klaar. Duke Nukem Forever moet op 10 juni 2011 uitkomen en werd in april 1997 aangekondigd door gamestudio 3D Realms. In 2009 weigerde moederbedrijf Take-Two Interactive nog langer geld in het spel te stoppen. Dit resulteerde in het faillissement van de gamestudio, waarna gamestudio Gearbox Software de productie van het spel op zich nam.

Het jarenlange uitblijven van Duke Nukem Forever zorgde voor een reeks aan grappen. Zo won het schietspel meerdere malen de hoofdprijs voor falende gadgets, games en nieuwe media. In 2001, 2002, 2005, 2006 en 2007 ging de game met de Vaporware of the Year van het techmagazine Wired naar huis. Woordgrappen rond de titel van het spel, zoals Duke Nukem It Takes Forever, deden volop de ronde.

3D Realms

Duke Nukem Forever - You wanna dance?

Na een flink getouwtrek van Take Two Interactive kwam begin mei het bericht binnen dat 3D Realms failliet zou zijn. Dit bleek uiteindelijk niet waar te zijn, maar 3D Realms heeft wel iedereen die werkte aan ‘Duke Nukem Forever’ de laan uitgestuurd. George Broussard kwam echter snel na deze berichten naar buiten met het bericht dat 3D Realms nog altijd ‘Duke Nukem’ in productie heeft en nog altijd de rechten bezit. “We hebben die miljoenen er niet voor niets ingestoken.” Verder is het maar een lastig verhaal, en dat verhaal kan je hier lezen (pas op, een stuk jeugdsentiment!)

Midway

Er zijn een paar uitgevers van videogames met enorm veel historische waarde. Voor twee van hen viel dit jaar het doek. De eerste in dit lijstje is Midway. Na het wegvallen van Acclaim enkele jaren geleden nam Midway de scepter over om de Mortal Kombat-serie uit te geven. Het zal niemand verbazen dat er meer nodig is om een bedrijf overeind te houden, en helaas het Midway niet veel meer dan alleen ‘Mortal Kombat vs DC Universe’. Er hingen al enkele jaren donkere wolken boven Midway, en met de recessie ontaarde deze dreiging in een niet te houden situatie. Midway viel uit elkaar en THQ nam het één en ander over. De rest kwam in handen van Southpeak Games.

Pandemic

The Saboteur - De laatste game die Pandemic ooit gemaakt heeft.

Pandemic heeft het zojuist in de winkel verschenen ‘The Saboteur’ gemaakt. Dit was meteen het laatste spel ooit dat de studio gemaakt heeft. Na ‘Full Spectrum Warrior’ en ‘Mercenaries’ komt er een einde aan Pandemic Studios. Voor velen betekende deze studio een zekere kwaliteit, maar persoonlijk hield ik altijd een ‘net niet’-gevoel over na het spelen van hun games. Het sluiten van de studio hangt samen met de sanering die plaatsvindt bij Electronic Arts. De uitgever wil zo’n 1500 banen schrappen en daar zijn onder andere enkele studio’s de dupe van.

Atari

Naast Midway is er ook een einde gekomen aan het Europese bestaan van Atari. De Europese uitgever is overgenomen, na financiële problemen, door het Japanse bedrijf Namco Bandai. De regionale kantoren van Atari gaan nu als ‘Namco Bandai Partners’ door het leven. De naam Atari wordt niet meer gehanteerd. Alleen in de Verenigde Staten bestaat Atari nog. Dat heeft van alles te maken met rechten, merken, en andere gerechtelijke rompslomp. Atari bestaat in Europa dus niet meer, en daarmee is er een einde gekomen aan een legendarisch hoofdstuk van de (Europese) game-industrie.

Spellborn

The Chronicles Of Spellborn - screenshot

Het is inmiddels alweer enkele jaren geleden dat ik voor het eerst in aanraking kwam met Spellborn N.V. Ik had gehoord dat het bedrijf bezig was met een mmorpg, en dat is voor een Nederlandse game natuurlijk erg indrukwekkend. Helaas is ‘The Chronicles of Spellborn’ nooit echt van de grond gekomen. De game kwam wel in de winkel, maar wist helaas geen indruk te maken met haar verkoopcijfers. Franse en Duitse servers werden bij de Engelse servers gevoegd, maar de kosten bleven hoger dan de inkomsten. Spellborn ging failliet. De Duitse uitgever Frogster kocht de rechten op en zal nu Spellborn ombouwen tot een free-to-play mmorpg. Misschien dat wij Nederlanders de game dan nog een kans zullen geven.

GRIN

Niet elke ontwikkelaar heeft het heel erg gemakkelijk. Of het nu de waarheid is of niet, maar wanneer je als ontwikkelaar geen geld ontvangt van uitgevers dan doe je ook iets niet goed. Dit gebeurde bij het Zweedse GRIN. De ontwikkelaar van Ghost Recon Advanced Warfighter op de PC en van ‘Terminator Salvation’. Het feit dat ‘Terminator Salvation’, ‘Bionic Commando’ en ‘Wanted’ om diverse redenen niet echt briljante games waren, kwam de spaarrekening van GRIN bovendien niet echt ten goede. Sommige van de oud-medewerkers van GRIN kunnen inmiddels weer lachen, want zij werken nu bij ‘Outbreak Studios’ aan een grote serie downloadbare spellen voor op de iPhone, Xbox 360 en PlayStation 3.

Lighthouse Interactive

Ship Simulator 2008 - Een van de grotere games uit de stal van Lighthouse Interactive

Sinds 2005 was er in Haarlem een nieuwe Nederlandse uitgever gevestigd. Lighthouse Interactive richtte zich specifiek op games voor de PC, al wist de uitgever in 2007 de rechten te bemachtigen om Nintendo DS- en Nintendo Wii-games uit te geven. Toen de geldkraan bij aandeelhouder Silverbirch werd dichtgedraaid en Pinnacle Studios failliet ging, had Lighthouse Interactive niet langer de mogelijkheid om het lijf boven water te houden. Niet getreurd. Erik Schreuder de man achter Lighthouse Interactive heeft alweer een nieuw project: Iceberg Interactive.

Shaba Studios

Shaba Studios is niet echt een grote naam. Het team achter ‘Spider-Man: Web of Shadows’ was net een beetje doorgebroken na het werk aan games rond de Shrek-serie en middelmatige Tony Hawk-games. Shaba was echter geen nieuw bedrijf op de markt, want de studio was al twaalf jaar actief. Het moet dan ook wel een beetje hersendodend zijn om alleen maar ‘slechte’ games te maken. Met titels als ‘Razor Freestyle Scooter’ en ‘Wakeboarding Unleashed featuring Shaun Murray’ zal je niet snel grote prijzen winnen. Shaba Studios werd in de zomer van 2009 gesloten.

Streamline Studios

Gears Of War is een van de grootste games voor de Xbox 360. Streamline Studios had een ondersteunende rol.

Het meest recente slachtoffer van de recessie in de Nederlandse game-industrie is Streamline Studios. Als naam zullen niet veel mensen Streamline kennen, maar het bedrijf heeft jarenlang een ondersteunende rol gehad bij de ontwikkeling van vele grote games. ‘Unreal Tournament III’, ‘Gears of War’, ‘Gears Of War 2’ en ‘Overlord’ zijn slechts enkele van de meest opvallende voorbeelden. Het bedrijf heeft zelfs digitale objecten geproduceerd voor de verfilming van ‘Terminator Salvation’. De reden voor het faillissement ligt bij het economische klimaat. Voor andere bedrijven is het goedkoper in alles in eigen huis te ontwikkelen, daarnaast zijn er goedkopere alternatieven te vinden in Oost-Europa en Azië in plaats van de relatief dure arbeidskrachten die werkten bij Streamline Studios. De studio werd eind november failliet verklaard.

Eidos

Lara Croft wordt tegenwoordig gespeeld door Alison Carroll. Hier promoot ze mobiele telefoons van Ericsson.

Hoewel de naam Eidos menigeen bekend in de oren zal klinken, is het de sexy archeologe Lara Croft die iedereen wel kent. Deze eerste vrouwelijke computerheldin is het icoon van girlpower en tevens een van de bekendste karakters uit het landschap van computergames. Het voortbestaan van het moederbedrijf van Eidos, SCi Entertainment, stond al tijden ter discussie. Verschillende bedrijven werden met een eventuele overname in verband gebracht; Ubisoft, Electronic Arts en Warner Bros Interactive. Uiteindelijk was het Square Enix dat Eidos overnam, en daarmee ook de rechten op Lara Croft bemachtigde. De opmars van Japanse bedrijven in het westen krijgt hierdoor steeds meer kleur. En hoewel Square Enix nu officieel eigenaar is van Eidos, blijft de naam Eidos gewoon bestaan vanwege de naamsbekendheid.

Mocht ik naar jouw idee nou nog een grote overname of een faillissement missen, laat het dan even weten in de reacties. Goed, dan zijn het niet langer ‘tien bedrijven’, maar dat maakt even niet uit. Overigens moet ik wel zeggen dat ik wellicht ook id Software had kunnen noemen. Maar id zat niet in de problemen en daarom heb ik dat bedrijf niet genoemd.

Derde klas gymnasium van het Emmaus College te Rotterdam. Het jaar is 1996. Ik knal ‘pigcops’ neer als een malle, laat mijn devastator zijn naam eer aan doen en vraag dansende strippers tevergeefs of ze met mij willen dansen. In de avonduren koppel ik de PC van mijn vader aan de telefoonlijn en leg ik een connectie met een vriend om in een zelfgemaakt level, gebaseerd op onze middelbare school, uit te maken wie wie nou het meeste pwnt. Als er één game is die typerend is voor die periode van mijn leven, dan is het Duke Nukem 3D. Ik wacht natuurlijk al tijden op een vervolg. Na de rechtszaak tussen 3D Realms en Take2 Interactive lijkt de komst van Duke Nukem Forever definitief een illusie. Toch moeten wij, fans van Duke Nukem, de moed niet opgeven. Er is hoop: D-Day komt er aan.

Het is één van de grootste soaps uit de game-industrie, en tevens één van de oudste grappen. Wanneer een game wordt uitgesteld, is er altijd wel een of andere forumposter of blogger die stelt dat we maar moeten hopen dat we niet zo lang moeten wachten op game X als op Duke Nukem Forever, Duke Nukem Fornever, of Duke Waiting Forever. Haha, erg grappig. Ik blijf hoop houden. Die hoop baseer ik niet alleen op melancholie, maar vooral op het enthousiasme dat ik overal op het internet terug zie wanneer men praat over Duke Nukem. Laten we wel zijn, wat betreft bekendheid staat Duke Nukem hoog op menig lijstje.

Duke Nukem Forever - screenshot vrijgegeven voor 'D-Day'

Met alle mooie recente releases wat de herinnering even weer verdrongen in mijn hoofd. Tot het moment dat er een Facebook-profiel opdook waarin werd gesproken over de naderende D-Day. Dit korte berichtje ging gepaard met een nooit eerder vertoond screenshot van een nader te noemen game. De vijand in het plaatje doet denken aan de eindbaas van Duke Nukem 3D, zelfs de omgeving – een stadion – doet mij met weemoed terug denken aan toen. Het is bijna jammer dat je geen zeppelin ziet die je kapot kan schieten voor een ziekelijke hoeveelheid wapens. Wat je wel ziet, is een soldaat die totaal niet op The Duke lijkt. Dit zou een Earth Defence Force (EDF) soldaat kunnen zijn. Duidelijkheid is er echter nog niet. Op 12 december zijn de SpikeTV Videogame Awards. Geoff Keighley van SpikeTV heeft al aangegeven op zijn Twitter dat we zeker tien nooit eerder vertoonde games voorbij zullen zien komen. Is één van die games dan toevallig de nieuwe Duke Nukem?

Duke Nukem 3d - screenshot - De eindbaas in het American Football stadium

Na Duke Nukem 3D en de bijbehorende populariteit, of betere nog ‘hype’, schoten de Duke Nukem-games uit de grond als paddenstoelen. Persoonlijk heb ik het altijd jammer gevonden. Je zou het haast kunnen vergelijken met een Call Of Duty gemaakt door Treyarch. Het is het gewoon net niet. Even de ontwikkelingen rond de Duke Nukem-serie op een rijtje zetten tot aan Duke Nukem 3D:

1991 - Het eerste deel in de Duke Nukem-serie wordt gelanceerd. Duke Nukem is een persiflage op alle macho filmpersonages uit die tijd, waaronder Rambo. Duke neemt het op tegen Dr. Proton en zijn leger van Techbots. Dit alles wordt vanuit een tweedimensionaal zijaanzicht getoond.

1993 – Het logische vervolg op het eerste deel zet Duke Nukem opnieuw tegenover Dr. Proton.

1996 – Dit jaar tekende de lancering van Duke Nukem 3D. De spelwereld was volledig driedimensionaal, de

Duke Nukem 2 - Toen Duke Nukem nog klein, onschuldig en tweedimensionaal was.

vijanden waren nog plat en het spel stond voor alles wat niet Christelijk was: seks, bloed, en hilarische scheldpartijen: “You’re an inspiration for birth control!”. Aliens zijn de aarde binnengevallen en het is aan de heldhaftige Duke Nukem om het aliengespuis een lesje te leren. Ontwikkeld door 3D Realms, uitgegeven door Apogee.

1997 – Het succes van deze PC-hit ging niet onopgemerkt voorbij. Het spel werd overgezet, met enkele aanpassingen, naar de Nintendo 64 (Duke Nukem 64) en de eerste PlayStation (Duke Nukem: Total Meltdown). In dit jaar werd ook de ontwikkeling gestart voor de echte grote opvolger voor Duke Nukem 3D, namelijk Duke Nukem Forever.

1998 – Duke Nukem 3D werd nog een keer geport naar de Sega MegaDrive / Genesis. Hiervoor moest natuurlijk wel de MegaCD-uitbreiding gebruikt worden. Je zult begrijpen dat dit geen groots succes was. In datzelfde jaar verscheen ook Duke Nukem: Time To Kill voor de eerste PlayStation. Volgens eigen zeggen, ging het hier om een Tomb Raider-achtige interpretatie van Duke Nukem. Het spel verscheen in 1999 pas in Europa.

Duke Nukem Forever - Aliens staan op het punt om gepwnt te worden door The Duke

In de jaren die volgden werd Duke Nukem een beetje uitgemolken. Op de PlayStation en Nintendo 64 verschenen verschillende spellen, waaronder Land Of The Babes, Time To Kill en Zero Hour. Geruchten rond Duke Nukem Forever bleven altijd bestaan. 3D Realms heeft immers in al die jaren meerdere malen duidelijk gemaakt dat het spel in ontwikkeling is. Inmiddels zijn we twee generaties verder, en nog altijd is die game er niet. Recentelijk verscheen Duke Nukem 3D als downloadbare game op de Xbox 360, en moet datzelfde spel nog op de iPhone verschijnen. Ondertussen is Apogee Software LLC bezig om samen met Frontline Studios de Duke Nukem-serie naar de PSP en Nintendo DS te brengen. Deze Duke Nukem Trilogy zal volgend jaar (2010) uitkomen, althans, het eerste deel van die trilogie genaamd ‘Duke Nukem: Critical Mass’. De andere twee delen, ‘Duke Nukem: Chain Reaction’ en ‘Duke Nukem: Proving Grounds’ worden later pas verwacht.

Duke Nukem Forever - Screencap van gelekte beelden van de game in het najaar van 2009.

Maar dan blijft de vraag staan: waar blijft dat officiele vervolg op ‘Duke Nukem 3D’? In 1997, 1998 en 2001 kwam er informatie over ‘Duke Nukem Forever’ naar buiten, maar echt concreet werd het nooit. De game werd continu vooruit geschoven, en daarom stelde 3D Realms in 2001 dat het spel pas afgerond zou zijn ‘wanneer het klaar is’. Je zult begrijpen dat we nog altijd aan het wachten zijn. Toch is de game al een paar keer gepromoot op grote beurzen als de E3. Duke Nukem Forever is een spel dat nogal complex in elkaar zit. De ontwikkeling begon in 1997 ooit voor de engine, de techniek achter het spel, van Quake II. In 1998 werd de game dan ook getoond tijdens de E3 in Los Angeles.

Vlak na de E3 1998 maakte 3D Realms bekend dat ‘Duke Nukem Forever’ niet gemaakt zou worden op de Quake II-engine, maar op de engine van het recent uitgebrachte ‘Unreal Tournament’. Deze overgang zou, volgens George Broussard, zeer soepel gaan en de game zou nog steeds in 1999 uit moeten komen. In 1999 verstuurde 3D Realms echter een kerstkaart met de mededeling dat ‘Duke Nukem Forever’ in 2000 uit zou komen. Datzelfde grapje werd in 2008 herhaald, en dus kwam de game pas in 2001. Toch? Inmiddels was er wel een publisher voor de game ‘Gathering of Developers’, maar helaas ging daar in 2001 de stekker uit en nam TakeTwo Interactive de rol van uitgever over.

In 2002 werd de engine weer eens verbouwd. De oudere Unreal-engine werd nu omgezet naar versie 2.0. Het duurde dan ook niet lang voordat er een conflict ontstond met de nieuwe uitgever. George Broussard zei echter dat TakeTwo zijn grote mond moest houden, en stelde de releasedatum van ‘Duke Nukem Forever’ vast op eind 2004 of misschien begin 2005. TakeTwo begon te pushen om de game in de winkels te krijgen, en de publisher wilde een bonus van een half miljoen dollar uitkeren wanneer de game voor december 2006 in de winkels zou komen te liggen. Broussard negeerde dit aanbod.

Duke Nukem Forever - Wallpaper voor de kerst van 2008

In december 2007 werd een teaservideo vrijgegeven van ‘Duke Nukem Forever’. De ontwikkeling duurde nu al een eeuwigheid en uit alles uit deze beperkte video blijkt wel dat het grootste gedeelte van al het werk in de afgelopen tien jaar (!) zo in de prullenbak is verdwenen. In 2008 ging Jason Hall met zijn Jace Hall Show langs de studio van 3D Realms om ‘Duke Nukem Forever’  te spelen. Dit alles werd vastgelegd. Hoewel 2009 nog leuk begon met een paar mooie Twitter-berichten van George Broussard, raakte 3D Realms verwikkeld in een rechtszaak met uitgever TakeTwo Interactive. Hierdoor moesten er mensen bij 3D Realms ontslagen worden, en werd het team van ‘Duke Nukem Forever’ op non-actief gesteld. Het werd stil…

Stil, tot het moment dat er een Facebook-pagina verscheen eind november 2009. Ik ben een fanboy, blijf een fanboy, en kan alleen maar hopen dat er iets met een nieuwe ‘Duke Nukem’-game zal verschijnen voor de PC, Xbox 360 of PlayStation 3. Voor nu richt ik mijn kijkers op de SpikeTV Videogame Awards op 12 december, en anders verwacht ik gewoon weer een kerstkaart van George Broussard!

Duke Nukem Forever - You wanna dance?